این تغییر زاویه به ویژه در بین کشورهای اروپایی، از زمان توافق ژنو چشمگیرتر شد. با این حال هرچه تیم دیپلماسی ایران گامهایی رو به جلو برای برقراری ارتباط با جهان برمیدارد، انتقادهای بیشتری به دولت وارد میشود. حضور مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در تهران میتوانست نقطه عطفی در رابطه ایران با کشورهای غربی به ویژه اروپاییها باشد اما حواشی حضور کاترین اشتون، تلاش تیم سیاستخارجی دولت اعتدال را به بیراهه کشاند.
تندروها و مخالفان دولت اعتدالگرا که منتظر کوچکترین خطا و اشتباهی از سوی مسئولان اجرایی هستند، دعوت از اشتون و سفر او به ایران را بیتدبیری عنوان کردند. این درحالی است که آخرین سفر مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به 6 سال قبل بر میگردد و از آن زمان عملا ارتباط ما با دنیا تیره و تار شده بود.
اکنون که دولت میخواهد جایگاه ایران را در عرصه بین الملل بالا ببرد و ثابت کند ما قدرت اصلی منطقه خاورمیانه هستیم، به حاشیه کشاندن تلاشهای دولت باعث میشود این اهداف با تاخیر همراه شود. مجید تختروانچی،معاون اروپا و آمریکای وزارت امور خارجه در ارزیابی خود از سفر کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به ایران و تاثیر این سفر در آینده روابط با وجود انتقادهایی که از سوی برخی در ایران صورت گرفت، بیان کرد: اتحادیه اروپا از این بـُعد مهم است که ایران و مجموعه کشورهای اروپایی میتوانند در زمینههای مختلف مکمل یکدیگر باشند.
دردسر دیدارهای اشتون
بعد از 6 سال، سفر دو روزه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به ایران، در شرایطی که نگاه بین المللی به ایران همچنان با شک و تردید است، توانست معادلات سیاستمداران کشورهای غربی و مخالف ایران را بر هم بزند. دیدار و گفتوگوی نماینده 1+5 با مقامات ایران از جمله علی اکبر ولایتی و علی لاریجانی فرصتی را فراهم کرد تا مسئولان، رو در رو نگرانیهای خود نسبت به مذاکرات هستهای و توافق ژنو را بر طرف کنند. حضور اشتون خوب پیش رفت تا اینکه او با فعالان جامعه زنان و مادر ستار بهشتی، دیدار کرد و ورق برگشت و موجی از انتقادها به راه افتاد. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در بیانیه خود به دیدارهای غیر رسمی خود اشاره کرد و در دفاع از این اقدام خود نوشت: جای تعجب نیست که تمرکز زیادی بر حقوق بشر در این سفر بود و من با فعالان زن در روز بین المللی زن دیدار داشتم و با آنها درباره وضعیت زنان از انواع آنها شامل خبرنگار، زنانی که در موضوع پناهندگان افغان کار میکنند و دیگر زنان فعال در جامعه مدنی گفتوگو داشتم.
با این حال نمایندگان مجلس دیدار اشتون با مادر ستار بهشتی و نرگس محمدی را دخالت در امور داخلی کشور میدانند و وزرای خارجه و اطلاعات را برای پاسخگویی به مجلس فراخواندند. علاوه بر آن به گفته اسماعیل جلیلی یکی از اعضای شورای مرکزی فراکسیون رهروان ولایت، امروز صبح، جلسهای ویژه برای بررسی دیدار کاترین اشتون با محکومان فتنه 88 برگزار میشود.
واکنش وزارت خارجه به دیدارها
پیش از این ظریف نسبت به این انتقادها واکنش نشان داده وتوضیح داده است که این طور برنامهها را وزارت خارجه تنظیم نمیکند، بنابراین وزارت خارجه نه اطلاعی داشته و نه در این زمینه گفتوگویی با وزارت خارجه شده بود.با این حال وزیر این کار را مثبت و مفید ندانسته و ادامه داد: این کار سوءظن مردم ایران را نسبت به گرایش غربیها افزایش میدهد و این کارها را هم منبعث از تمایلات سیاسی و برخوردهای دوگانه میدانیم. وی افزود: من هم در سفرهایی که به خارج دارم، همیشه همین طور بوده و تماس با افراد و اقشار و دانشگاهیان و نخبگان جزو برنامههایم بوده است، ولی ما این برنامهها را به عنوان تماس با مردم برقرار میکنیم و نه سیاسی. همچنین سخنگوی وزارت امور خارجه ایران به سفارت اتریش که محل دیدارهای اشتون بود تذکر داد. با این حال بهارستاننشینها از سوالات خود منصرف نشدند و خواهان این هستند که ظریف و علوی حتما در کمیسیون امنیت ملی حاضر شوند.
ظریف و علوی به مجلس میروند
بر همین اساس اعضای این کمیسیون هفته جاری تشکیل جلسه میدهند تا سفر اشتون به ایران و دیدار او با معترضان 88مورد بررسی قرار گیرد. صفر نعیمیرز در گفت وگو با فارس به دیدار اشتون با معترضان 88 اشاره و خاطرنشان کرد: جا دارد رئیس جمهور و وزارت امورخارجه به دروغگویی این مجامع غربی و مدعی حقوق بشر و نیز سخن رهبری مبنی بر اینکه به آنها اعتماد نداریم، پی ببرند و پاسخ محکمی به اظهارات سخیف دهند و این کوچکترین کاری است که دولت باید انجام دهد. به گفته وی، بررسی سفر مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به جمهوری اسلامی ایران با حضور سید محمود علوی و محمدجواد ظریف وزرای اطلاعات و امور خارجه در دستور کار این کمیسیون قرار دارد.
کسی نمیتوانست مانع اشتون شود
در حالی نمایندگان به دیدارهای اشتون با برخی فعالان جامعه زنان انتقاد وارد میکنند که مدیرکل پیشین آفریقای وزارتخارجه تاکید دارد این نوع ملاقاتها ارتباطی با وزارتخارجه ندارد. به گفته جاوید قربان اوغلی در عرف دیپلماتیک، هیچ یک از مقامهای وزارت خارجه مخصوصا آقای ظریف چه از لحاظ قوانین و پروتکلهای دیپلماتیک و چه از لحاظ اخلاقی اجازه ندارند که مانع دیدار مقام دیپلماتیک کشور دیگری شوند. این امر در مورد دیدارهای خانم اشتون هم صدق میکند. بنابراین نمیتوان انتظار داشت که وزیر خارجه بر خلاف عرف دیپلماتیک رفتار کند.
وی ادامه داد: از سوی دیگر این افراد که خانم اشتون با آنها دیدار کرده شهروند ایران هستند و در حقوق مدنی کشور ما هیچ منعی برای این گونه دیدارها و ملاقاتها ذکر نشده است. بنا براین چه به لحاظ قانونی و عرف دیپلماتیک و چه از منظر حقوق شهروندی هیچ گونه منعی در قانون اساسی ایران و قوانین منبعث از آن برای این گونه ملاقاتها نداریم.
حتی با کسانی هم که در زندان هستند نیز با رعایت مقررات آیین دادرسی میتوان دیدار کرد." او اضافه میکند: علاوه بر این وزارت خارجه هم مسئولیتی در مقابل این دیدارها ندارد چنان که سفرای ما در خارج از کشور همواره با احزاب اپوزیسیون کشورهای مختلف در تماس هستند و این امر بخشی از فعالیتهای دیپلماتیک آنان است و با هیچ گونه اعتراضی از سوی دیگر کشورها مواجه نمیشود. از سوی دیگر نماینده سابق ایران در سازمان ملل در گفتوگو با «قانون» تاکید کرد: «شاید وزیر امور خارجه کشور میتوانست با دیدارهای اشتون مخالفت کند، اما باید این مخالفت را از زاویه دیگر نگاه کرد.
اگر مخالفت میشد، چهره ایران در جامعه بین الملل مخدوش میشد.» با این حال نایب رئیس مجلس در آخرین اظهار نظر خود تاکید کرد: نباید فضای باز سیاسی به ولنگاری و بیحساب و کتاب بودن تعبیر شود. محمد رضا باهنر ادامه داد: متاسفانه این بحث هم در سفر قبلی برخی از وزرای اروپایی و هم در سفر اخیر اشتون به ایران تکرار شد و این قطعا اتفاق مذمومی است که ما به شدت آن را محکوم میکنیم از این رو دستگاه دیپلماسی و دستگاه اطلاعاتی باید به این موضوع پاسخ میدادند البته الان بحثی وجود دارد مبنی بر اینکه سفر اشتون به ایران با این شرط صورت گرفته اما من موضوع را تایید یا رد نمیکنم. این در شرایطی است که هم افخم و هم ظریف از دیدارهای غیر رسمی اشتون ابراز بیاطلاعی کردند.
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد