در اینجا به مناطقی خارج از هورامان که مردمانش با زبان هورامی سخن می گویند اشاره ای اجمالی دارم :
1- کندوله یا کنوله در منطقه دینور کرمانشاه
2- روستای زرده در سرپل ذهاب
3- روستای گوره جو در گهواره
4- روستای قلعه در قروه کردستان
5- چهار قلعه عبدالملکیها در استان مازندران
6- زازاییهای ارزنجان و درسیم ترکیه
7- باجلانهای خانقین
8- شبک های موصل
و....
جغرافیای هورامان
هورامان در تقسیم بندی جغرافیایی به 5 منطقه زیر تقسیم می شود :
1- هورامان لهون
2- هورمان تخت
3- هورامان ژاوهرود
4- هورامان رزاب
5- هورامان دزلی و شامیان
هورامان لهون خود به دو بخشهورامان لهون شمالیبه مرکزیت نوسود وهورامان لهون جنوبیبه مرکزیت پاوه تقسیم می شود.
ذکر این نکته لازم است که قسمتی از هورامان لهون شمالی در خاک عراق قرار دارد و مابقی هورامان لهون از توابع استان کرمانشاه است. سایر چهار قسمت هورامان یعنی ژاورود ، تخت ، رزاب و دزلی و شامیان در استان کردستان واقع شده اند.
1-ههورامان لهون شمالی به مرکزیت نوسود
الف : روستاهایی که در خاک عراق واقع شده اند :
تهوێڵێ ، بیارێ ، سۆسهکان ، هاوار ، هاوارهکۆن ، گۆڵپ ، گهچینه ، دهرهقهیسهر ، گرییانه ، سهرگهت ، باخهکون ، خارگێڵان ، خهریانی ، دهگاشێخان ، بهڵخه ، دهرهتفێ ، زهردههاڵ ، نارنجڵه ، سهرگهت ، هانی دن ، دهرهمهڕ ، هێڵانپی ، ئهحمهدئاوا ، خۆرماڵ
ب :روستاهای هورامان لهون شمالی واقع در خاک ایران :
نوسود ، هانهگهرمڵه ، کهیمنه ، بێدرواس ، دزاوهر ، نودشه ، شۆشمی سهرینه ، شۆشمی وارینه ، وهزڵیه ، نهروی ، شهڕهکان ، دهرهههجیج ، هه جیج ،تهشار ، شیخان ، نهیسانه ، قهڵاگا ، خهننانهکهره ، شێنه،هيرويي، بله بزان
توضیح اینکه دو روستای هیروی وبله بزان (بلم زان) از روستاهایسورانی زبانمی باشند.
2-1- ههورامان لهون جنوبی به مرکزیت پاوه :
الف : روستاهای هورامی زبان:
شهر پاوه ، داریان ، خانهگا ، گراڵ ، دشه
ب: روستاهای سوانی زبان :
کۆمهذره ، وڕا ، نجار ، نوریاو ، دووریسان ، بنده ره ، سه رکران ، نه وسمه ،دهرهبهیان ، شمشیر ، سه ریاس،
هیروێ ، بهلهبزان ،
2- ههورامان تخت:
ناو ، نوین ، کهلجی ، ههباساوا ، ژیوار ، سلێن ، بڵبهر ، ئهسپهریز ، زۆم ، ڕوار ، دهشته قهڵبێ ، دهڵهمهرز ، دهل ، زهوهن ، جۆڵاندێ ، شارووههورامانی ، کهماڵا ، ڕوهوهرێ ، وهیسیان ، سهرووپیری ، دهرهکیێ ، دهمهیهو ،
3-ههورامان دزلی و شامیان
دزڵی ، باراماوا ، زهلکه ، زهکهریان ، قهلاجی ، قهلاگا، تفیله ، تازاوا، ئهحمه ئاوا ، دهری شاران ، نژمار، دهرهنا خی ، مرگه ، گورگهیی ، تیژتیژ ، تاڵه وهران ، خوشاو ، کهلاتی ، یسیاوه ، گزهردهره ، سوورهبانه ، سیوهر ، دادانه ، وشکینه
4 - ههورامانڕهزاو
ڕهزاو ، کهراوا ، دیوزناو ، هالمان (ئاڵمانه ) ، مازیبن ، گۆرگهیی ، گۆشخانی ، نسڵ ، تهرخان ئاوا
5- اورامان ژاوه رود و گاوه رود
مازیین ، بۆریدهر ، چهشمیدهر ، بێساران ، ههرسین ، ئاریان ، ژنێن ، پایگهلان ، گهواز ، ئاویههنگ ، نیێر ، میراو ، تهنگیبه ر ، سهررێز ، پاڵنگان ، ژریژه ، هانهو حهسهن بهگی ، دیکانان ، کهکلیاوا ، سهرومال ، لویش ، گهلین ، وهسی ، تاودولاو ، ههشهمیز ، میراو ، هڵوان ، هویه وسهرهویه ، بزلانه سورهتفێ ، تهکیه ، تهخته ، ژان ، ده ژن
توضیح : این مطلب به اختصار نگاشته شده است و امکان سهو و کاستی در آن وجود دارد تذکر دوستان در این خصوص مایه امتنان است.
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد